Tekenbeet en greenkeepers

Week van de teek: 30 maart t/m 6 april 2008

Tekenbeet voorkomen

Komt u beroepsmatig of in uw vrije tijd graag in de natuur zoals tuinen, plantsoenen, stadsparken, bossen, heide, duinen en in het weiland, dan is de informatie op de website www.weekvandeteek.nl voor u van belang.

Wanneer u wordt gebeten door een teek, kunt u de ziekte van Lyme krijgen. Maar een tekenbeet betekent niet automatisch dat u besmet wordt. De kans is zelfs erg klein, maar de gevolgen bij besmetting kunnen wel heel vervelend zijn, zowel lichamelijk, emotioneel als financieel. Snel verwijderen van de teek is heel belangrijk. Geef de teek geen kans. Een tekencontrole na een uitstapje in de natuur is een kleine moeite. Heeft een teek u toch te pakken, dan kunt u hem eenvoudig zelf verwijderen.

Meer informatie over tekenverwijderaars: www.saag.nl/nederland/main.htm

Hieronder vindt u de meest gestelde vragen over de teek en de ziekte van Lyme:

  • Hoe ziet de teek er uit?
  • Waar komen teken voor?
  • Hoe kan ik de kans op een tekenbeet verminderen?
  • Wat moet ik doen als ik door een teek gebeten ben?
  • Wat is de ziekte van Lyme?
  • Hoe voorkom ik de kans op de ziekte van Lyme?
  • Hoe te reageren bij ziekteverschijnselen?
  • Moet ik melding maken van een tekenbeet?
Zit uw vraag hier niet bij? Lees ook het leaflet "Teken en de ziekte van Lyme, Vragen en antwoorden'" door RIVM.

Hoe ziet de teek er uit?

Teken lijken op kleine spinnetjes. Een teek is erg klein, 1 tot 3 millimeter. Door het bloed zuigen zwelt hij op tot een soort bolletje. Een volgezogen teek kan soms wel een doorsnede van 1 centimeter hebben. Onvolwassen teken, nimfen, zijn waarschijnlijk de belangrijkste overbrengers van besmettingen bij de mens. Die worden gemakkelijk over het hoofd gezien omdat ze zo klein zijn: niet groter dan een speldenkop.

Waar komen teken voor?

Teken komen in heel Nederland voor. Ze leven in hoog gras en struikgewas van bossen, duinen, weilanden, heidegebieden, parken én tuinen. Vooral in struiken en grassen tot ongeveer anderhalve meter boven de grond. Van daaruit hechten ze zich aan passerende dieren, en soms op mensen. Teken zijn er het hele jaar door. Ze kunnen actief worden als de temperatuur boven de 8-10 graden Celsius komt. De meeste mensen worden gebeten in de periode van maart tot en met oktober.


De teek bevindt zich graag in hoog gras en laagstruikgewas

Universiteit Wageningen heeft onderzoek gedaan naar tekenbeten in Nederland. Lees meer>>

Hoe kan ik de kans op een tekenbeet verminderen?

U kunt op een aantal manieren de kans op een beet van een teek verminderen:

  • Vermijd zo mogelijk dichte begroeiing en struikgewas, want hier bevinden zich de teken meestal voordat ze zich hechten aan mens of dier.
  • Draag tijdens het werk gesloten en huidbedekkende kleding van een lichte kleur.
  • Smeer de onbedekte huid in met anti-insectenmiddel.
  • Eventueel sokken, schoenen en broek inspuiten met een middel met DEET.
  • Eventueel geïmpregneerde broeken met permitrine dragen (verkrijgbaar bij gespecialiseerde outdoorzaken).
  • Zorg voor een tekenverwijderaar in de EHBO-kist;
    Meer informatie over tekenverwijderaars: www.saag.nl/nederland/main.htm.
  • Controleer na werkzaamheden of een uitstapje in bos en natuur uw lichaam iedere 24 uur op een teek.
    Let extra op!
    • Wanneer u buiten de paden loopt in een natuurgebied
    • Wanneer u schaars gekleed bent
    • Na een lunch of rustpauze in de natuur
    • Bij een sanitaire stop in de natuur

Wat moet ik doen als ik door een teek gebeten ben?

  • Verwijder de teek zo snel mogelijk. Binnen 24 uur, dit is het allerbelangrijkste!
  • Gebruik geen alcohol, jodium, olie of andere middelen voordat u de teek verwijdert. Dit heeft geen effect op het verwijderen.
  • Pak de teek zo dicht mogelijk bij de huid beet, bij voorkeur met een puntige pincet of speciale tekenpincet. Trek de teek er langzaam uit en let op dat u de teek hierbij niet fijnknijpt. Als er een stukje van de monddelen van de teek in de huid achterblijft, is dat ongevaarlijk. Dat komt er vanzelf weer uit, net als bij een splinter.
  • Ontsmet het beetwondje met 70% alcohol of jodium.
  • Noteer de datum waarop u bent gebeten in uw agenda.
  • Houd daarna tot 3 maanden na de tekenbeet de huid rondom de beet in de gaten.

Meer informatie over het verwijderen van teken

    De teek kan alleen iemand besmetten als deze zelf besmet is met een bacterie die een ziekte kan veroorzaken. Die besmetting wordt overgedragen als de teek lang genoeg heeft vastgezeten in de huid. In Nederland dragen teken vooral de Borreliabacterie bij zich, die de ziekte van Lyme kan veroorzaken. Als de teek binnen 24 uur wordt verwijderd, is de kans dat hij de bacterie overdraagt zeer klein.


    Verwijder een teek snel en goed en noteer de datum! (bron:RIVM)

    Wat is de ziekte van Lyme?

    De ziekte van Lyme is een infectieziekte, die door de bacterie Borrelia burgdorferi wordt veroorzaakt. Door een tekenbeet kan die bacterie in het lichaam terechtkomen. Na 3 dagen tot 3 maanden, gemiddeld 16 dagen, kan er een rode ring op de huid ontstaan rond de plek van de tekenbeet. Let op: dit gebeurt niet in alle gevallen; ook zonder het verschijnen van de rode ring kunt u de ziekte van Lyme krijgen. Andere verschijnselen zijn: een grieperig gevoel met bijvoorbeeld, koorts, hoofdpijn en gewrichtspijn. In een later stadium van de ziekte is er kans op verlamming van gezichtsspieren, heftige pijn aan een arm of been, dubbelzien, krachtsverlies in benen, pijnlijke of gezwollen gewrichten, een neiging tot flauwvallen en hartklachten.


    Rode ring op de huid


    Aantal mensen met een rode ring (bron: RIVM)

    Hoe voorkom ik de kans op de ziekte van Lyme?

    Regelmatig en goed controleren zijn de sleutelwoorden. Het is verstandig om na ieder uitstapje of een dag werken in de natuur uw lichaam en dat van kinderen of anderen goed te controleren op teken. Kijk vooral op warme plekken, zoals oksels, liezen, bilnaad, knieholten, het hoofd (vooral bij kinderen), achter de haargrens en achter de oren.


    Controleer vooral de warme en vochtige plekken op het lichaam. Kijk bij kinderen extra goed op het hoofd (Bron: RIVM).

    Hoe te reageren bij ziekteverschijnselen?

    Let op het ontstaan van een rode ringvormige huiduitslag en griepverschijnselen als koorts, hoofdpijn en gewrichtspijn.Ga naar de huisarts of bedrijfsarts als de rode ring op de huid groter wordt dan ongeveer 5 centimeter, of als u klachten heeft als verlamming van uw gezichtsspieren, heftige pijn aan een arm of been, dubbelzien, krachtsverlies in uw benen, pijnlijke, gezwollen gewrichten of een neiging tot flauwvallen. Als u een rode ring hebt, schrijft de huisarts een antibioticumkuur voor. Bij ernstigere klachten verwijst de huisarts vaak door naar een specialist.

    Moet ik een melding maken van een tekenbeet?

    Het is belangrijk dat u melding maakt van een opgelopen tekenbeet! Zo kan men gericht onderzoek blijven doen en de juiste voorlichting geven. U kunt dit op de volgende manieren doen:

    • Voor de tuin- en natuurliefhebbers: meldt u dit op de website van Natuurkalender. De Natuurkalender is een nationale interactieve website voor het monitoren, voorspellen, beheren en communiceren van gezondheidsrisico's uit de natuur en jaarlijks terugkerende verschijnselen in de natuur in relatie met veranderingen in weer en klimaat.

    • Voor werkenden in de agrarische en groene sectoren die beroepsmatig in aanraking zijn gekomen met een teek: meld dit aan uw bedrijfsarts. Bel eventueel met de Stigas Servicedesk (030) 669 37 12 voor de vestiging van uw Arbodienst of stuur een e-mail aan info@stigas.nl

     
    Inloggen